Nakon neuobičajeno hladne višednevne arktičke provale koja se savršeno poklopila s tradicionalnim sredinom maja poznatim kao “Ledeni sveci”, nad Europom dolazi potpuni preokret sinoptičkog obrasca. Razvija se potencijalno rekordni “toplotni kupolasti sistem” (Heat Dome) nad velikim dijelom kontinenta.
Europski kontinent se sprema za dramatičan atmosferski zaokret, prelazeći u posljednje dvije sedmice maja.
Glavni pokretač ove promjene je jačanje visinskog grebena koji se širi iz sjeverozapadne Afrike prema zapadnoj i centralnoj Europi. Ova pojava se razvija u klasični Heat Dome fenomen, gdje dugotrajni visoki pritisak djeluje kao termalni poklopac koji zadržava i kompresuje zrak koji se spušta.
Šta je Heat Dome?
Kada su u prošlosti u Europi, SAD-u i Kanadi zabilježeni ekstremni toplotni talasi, “Heat Dome” je bio ključni faktor. Ova pojava je često dominantna karakteristika ljetnih vremenskih obrazaca.
Heat dome nastaje kada se nad velikim područjem formira snažan sistem visokog pritiska. Ovaj sistem zadržava topli zrak pri tlu i sprječava njegovo kretanje, zbog čega temperature rastu i mogu trajati danima ili sedmicama.
Ovaj fenomen se može opisati kao “poklopac na loncu” – topli zrak se zarobljava ispod visokog pritiska i dodatno zagrijava zbog spuštanja zraka.
Uticaj na ljude
Ekstremne vrućine mogu ozbiljno uticati na zdravlje, posebno kod starijih osoba, djece i hroničnih bolesnika.
Riziku su izloženi i radnici na otvorenom, poput građevinara i poljoprivrednika, kao i socijalno ugrožene osobe koje žive u lošijim uslovima.
Dugotrajno izlaganje visokim temperaturama može dovesti do dehidracije, vrtoglavice, toplotne iscrpljenosti i toplotnog udara, koji može biti opasan po život.
Prvi toplotni talas u zapadnoj Europi
Zapadna i jugozapadna Europa se spremaju za prvi ozbiljniji toplotni talas ove sezone. Temperature u Španiji i Portugalu mogle bi dosezati sredinu i gornje 30°C.
Topli zrak će se širiti prema sjeveru i istoku, pa će i Francuska, Ujedinjeno Kraljevstvo i centralna Evropa bilježiti temperature iznad prosjeka, često i do 15°C više od uobičajenih vrijednosti za maj.
Razvoj temperature
Španija i Portugal: sredina do visokih 30°C
Francuska: 20 do 30+°C
Njemačka, Beneluks, UK: 25 do 30°C
Centralna i istočna Evropa: postepeni porast topline
Toplotni talas će se širiti tokom vikenda i početka naredne sedmice, a najizraženiji će biti u zapadnoj Europi.
Ova promjena predstavlja snažan zaokret u vremenskim obrascima nad Evropom. Nakon hladnog perioda, očekuje se nagli prelazak u vrlo toplo i stabilno vrijeme pod uticajem snažnog sistema visokog pritiska.
Meteorolozi će nastaviti pratiti razvoj situacije kako bi se prognoze dodatno ažurirale.
(24sata.info)