Dvanaest država izdalo je zajedničko saopćenje u kojem najavljuju nacionalne zabrane trgovine robom iz ilegalnih izraelskih naselja. U ovom historijskom potezu učestvuju Francuska, Velika Britanija, Kanada, Danska, Španija, Finska, Irska, Island, Norveška, Poljska, Portugal i Švedska.
U zvaničnoj deklaraciji francuskog Ministarstva za Evropu i vanjske poslove, francuski predsjednik Emmanuel Macron, britanski premijer Andy Burnham i kanadski premijer Mark Carney složili su se da se situacija dramatično pogoršava, ukazujući na “neviđeno” nasilje izraelskih doseljenika i širenje ilegalnih naselja. Lideri su posebno osudili kontroverzni projekat E1, nazivajući ga “nedopustivim”, te su pozdravili slične mjere koje su ranije preduzele Irska, Španija, Nizozemska, Norveška i Belgija.
Balansiran pristup: Osuda Hamasa i podrška rješenju s dvije države
Kako se navodi u originalnom dokumentu deklaracije, države potpisnice su jasno naglasile da akcije Vlade Izraela na Zapadnoj obali ugrožavaju mogućnost rješenja s dvije države, kojem su ove zemlje bezrezervno posvećene.
Ipak, deklaracija donosi i snažnu poruku podrške sigurnosti Izraela: “Priznajemo legitimne sigurnosne interese Izraela i ponovo potvrđujemo našu osudu terorističkog napada Hamasa od 7. oktobra, koji predstavlja najgori antisemitski masakr od Šoe (Holokausta). Čvrsto smo odlučni u borbi protiv antisemitizma gdje god da se pojavi,” stoji u zvaničnom dokumentu, uz napomenu da rješenje s dvije države mora omogućiti Izraelu i suverenoj, demokratskoj palestinskoj državi da žive u miru i sigurnosti unutar priznatih granica.
Jasni zahtjevi za Izrael
U zajedničkom saopćenju se od Vlade Izraela kategorično zahtijeva da:
-
Odmah zaustavi širenje naselja i širenje civilnih administrativnih ovlaštenja.
-
Pozove nasilne doseljenike na odgovornost za njihove postupke.
-
Istraži sve optužbe protiv izraelskih vojnih snaga.
Države potpisnice poručuju da se čvrsto protive svakom potezu koji rezultira aneksijom palestinske zemlje ili prisilnim raseljavanjem palestinskog stanovništva.
Njemačka blokirala zajednički EU embargo
Pokušaj uvođenja jedinstvene zabrane na nivou cijele Evropske unije je blokiran. Države koje su spriječile ovaj potez su:
-
Njemačka — pozivajući se na svoj “poseban odnos” s Izraelom.
-
Italija — označivši ovu mjeru kao “politički izbor” koji zahtijeva apsolutnu jednoglasnost.
-
Mađarska, Češka i Austrija — usprotivivši se predloženim mjerama.
Oštre reakcije Amerike i Izraela
Sjedinjene Američke Države oštro su osudile potez evropskih zemalja i Kanade. Američki ambasador Mike Huckabee nazvao je zabranu “iracionalnom” i “diskriminacijom jevrejskog naroda”, otvoreno upozorivši na mogućnost odmazde.
U Izraelu vlada ogorčenje na najvišem državnom nivou. Ministar finansija Bezalel Smotrič zatražio je hitno protjerivanje britanskog ambasadora iz zemlje, dok je izraelski predsjednik Isaac Herzog direktno optužio Veliku Britaniju za miješanje u unutrašnje izbore.
(24sata.info)